Perspektif / 02 · Kamulaştırma
Kamulaştırmasız el atmada bedel tespiti ve değerleme ölçütleri
Fiili el atma ile hukuki el atma aynı tazminat cümlesine sığmaz. Bedel, tek bir bilirkişi formülüne de sığmaz.
Kamulaştırmasız el atma, idarenin taşınmaza kamulaştırma usulünü tamamlamadan el koymasıdır. Fiili el atma, arazinin fiilen yola, altyapıya veya başka bir kamu kullanımına açılmasıdır. Hukuki el atma, imar planı gibi bir işlemle malikin kullanımının uzun süre fiilen imkansızlaşması iddiasıdır. Dava dilekçesi bu ikisini ayırmazsa talebin konusu kayar.
Bedel tespitinde gelir, emsal ve maliyet birbirinin yerine geçmez. Arsa ile üzerindeki yapı, tarım arazisi ile yapılaşmaya açılmış parsel aynı cetvele konmaz. Emsal taşınmazın satış tarihi, imar durumu ve konumu yazılmazsa rapor, itiraz edilecek bir metin olmaktan çıkar, kabul edilmiş bir rakam olur.
Keşif ve bilirkişi incelemesi, malikin katılmadığı bir formalite değildir. Dosyada hangi ölçütün neden seçildiği, hangi emsalin neden elendiği satır satır durmalıdır. İtiraz, raporun sonucuna değil, ölçütün eksik kurulmasına yönelir.
Tescil, bedel ve ecrimisil talepleri aynı olaydan doğabilir. Her birinin zamanaşımı ve faizi ayrıdır. Birini istemek, diğerinden feragat anlamına gelmez.