Perspektif / 04 · Kira
Beş yılı dolduran kira sözleşmesinde rayiç bedel ve tahliye
Rayiç tespit, tahliyenin kısayolu değildir. Beş yıl, bedelin yeniden kurulabileceği eşiği tarif eder. Tahliye, kendi sebebini ister.
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedeli, sözleşme ve kanun birlikte okunarak belirlenir. Beş yıllık uzama süresi dolduğunda hakim, tüketici fiyatlarındaki değişimi, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini göz önüne alarak yeni bedeli tespit edebilir. Bu tespit, otomatik bir zam oranı değildir. Emsal gösterilmeden yazılan talep, talebin kendisini zayıflatır.
Tespit davasının hükmü, tahliye hükmü değildir. Tahliye için ihtiyaç, tahliye taahhüdü, temerrüt veya kanundaki diğer sebeplerden biri ayrıca kurulur. Sebep karışırsa, bedeli haklı olan dava da tahliyeyi kaybedebilir.
İhtar, süre ve tebligat bu dosyanın matematiğidir. Temerrüt tahliyesinde ihtarın şekli, yeni dönemden önce atılan bir yazıdan ibaret değildir. Taahhüt tahliyesinde yazılı taahhüdün tarihi ve serbest irade tartışması baştan görülür.
Ticari portföy ile tek konut aynı dilekçe kalıbına girmez. Rayiç araştırması, taşınmazın kullanımı, yan giderler ve sözleşme süresi ayrı satırda durur.